Metropolia dla Administracji

Metropolia dla Administracji

Obecny administracyjny podział terytorialny Polski opiera się o dwie główne reformy terytorialne. Pierwsza, z 1990 roku, przywróciła w Polsce samorząd terytorialny na podstawowym poziomie gminy. Otworzyło to szeroką debatę publiczną na temat dalszej decentralizacji zarządzania państwem. Bardzo szybko zaczęto stawiać pytania o usamorządowienie zarządzania województwami i reaktywowanie powiatów samorządowych w miejsce powołanych w 1990 roku rejonów administracji rządowej.

Druga reforma administracyjna nastąpiła w roku 1999. Wprowadziła ona nowy - trójstopniowy podział terytorialny państwa. Kolejną część zadań publicznych od administracji państwowej przejęły nowopowstałe powiaty (373, obecnie 397) oraz skonsolidowane województwa (16 w miejsce 49).

Debata na temat efektywności i potrzeby ewaluacji przyjętych rozwiązań trwa praktycznie od czasu ich wejścia w życie. Jedną z podstawowych jej komponentów jest sprawa największych obszarów miejskich w kraju, które są de facto biegunami wzrostu całego państwa. Mimo to, zarządzanie nimi według obecnych przepisów jest niezwykle skomplikowane. Z jednej strony obszary metropolitalne wykraczają poza granice administracyjne miast i gmin. Mimo że Ci sami mieszkańcy mieszkają na terenie jednego samorządu, uczą się w drugim, a pracują w trzecim, to każdy z nich może przyjmować odrębne polityki rozwoju. Z drugiej strony nawet na obszarze jednego miasta demokratycznie wybrany prezydent lub wójt ma często związane ręce. O najważniejszych drogach na jego terenie decyduje odrębna agenda rządowa, o jakości edukacji nawet kilka odrębnych instytucji itp.

Debatę na temat zmiany regulacji polskich metropolii od ponad 20 lat prowadzi w Polsce Unia Metropolii Polskich. Jej podsumowania podjęło się niedawno Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, publikując w 2012 roku Zieloną księgę obszarów metropolitalnych, a następnie przeprowadzając ogólnopolskie konsultacje społeczne, w których udział wzięło ponad 150 podmiotów i instytucji.