O partnerstwie między samorządami, inwestycjach i integracji europejskiej w kontekście odbudowy Ukrainy ze zniszczeń wojennych dyskutowano w środę, 24 czerwca, w Gdańsku podczas forum polsko-ukraińskiego. W konferencji uczestniczyło kilkudziesięciu przedstawicieli Związku Miast Ukraińskich, Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot i Związku Miast Polskich. Zgodnie podkreślano, że tylko sprawne lokalne struktury władzy są gwarancją na skuteczny proces odbudowy Ukrainy.

_{fot. Dominik Paszliński/gdansk.pl}

Spotkanie w Nowym Ratuszu, przy ul. Wały Jagiellońskie 1, które na co dzień jest siedzibą Rady Miasta Gdańska, zostało wpisane do kalendarza rozpoczynającej się w czwartek, 25 czerwca, w Gdańsku, dwudniowej międzynarodowej Konferencji na rzecz Odbudowy Ukrainy (Ukraine Recovery Conference - URC 2026).

Współpraca z korzyścią dla wszystkich

Gości polsko-ukraińskiego forum powitała prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz.

- Odbudowa Ukrainy ze zniszczeń wojennych bez silnego samorządu lokalnego nie uda się. To dla nas bardzo ważne, żeby się dzielić doświadczeniami. Tym bardziej, że dziś troska o demokrację lokalną oraz sama edukacja demokratyczna są w kryzysie. Naszym wspólnym zadaniem jest budowanie odporności na różne zagrożenia. Taka współpraca i wymiana wiedzy nigdy nie jest jednostronna - powiedziała Aleksandra Dulkiewicz, która zasiada w Europejskim Komitecie Regionów oraz grupie roboczej KR ds. Ukrainy.

Oksana Prodan, doradczyni przewodniczącego Związku Miast Ukrainy, posłanka parlamentu Ukrainy VII i VIII kadencji, podkreśliła, że już dziś między miastami w Polsce i Ukraine zawartych jest 857 umów partnerskich.

Antje Grotheer, członkini Europejskiego Komitetu Regionów, przewodnicząca grupy roboczej Komitetu Regionów ds. Ukrainy, przewodnicząca parlamentu kraju związkowego Brema oceniła, że Ukraina już udowodniła, że w kwestii odbudowy decentralizacja państwa jest konieczna. Zdaniem niemieckiej polityczki, miasta i regiony z Unii Europejskiej wiele mogą się nauczyć od Kijowa, chociażby w tym, jak chronić przed zagrożeniem swoją infrastrukturę energetyczną.
 
 

_{fot. Dominik Paszliński/gdansk.pl}

Jak tworzy się metropolię w Polsce?

Prezes Instytutu Metropolitalnego w Gdańsku Kamil Olzacki przedstawił gościom z Ukrainy formy współpracy metropolitalnej w Polsce. Szczególny nacisk położył na przyjętą 11 czerwca przez Sejm ustawę o związku metropolitalnym dla  województwa pomorskiego, czekającą teraz na podpis prezydenta RP Karola Nawrockiego.

- Związek metropolitalny opiera się na zaufaniu rządu do samorządu tak, aby nie sterować ręcznie władzy lokalnej. Przy czym, samodzielność każdej jednostki samorządu terytorialnego w formule metropolii jest w pełni zachowana. Tego rodzaju instrument i forma współpracy ponadlokalnej mogą stanowić też motor rozwoju dla Ukrainy - ocenił prawnik.

Z tym argumentem zgodził się Anatolii Fedoruk, przewodniczący kijowskiego oddziału regionalnego Związku Miast Ukrainy, członek zarządu stowarzyszenia „Aglomeracja Kijowska” i mer Buczy.

- I dla nas metropolia jest bardzo ważna, to jest nasza codzienność. Dzięki współpracy gmin w naszej aglomeracji udało się szybko naprawić zniszczoną infrastrukturę nie tylko w naszych miejscowościach, ale też Kijowie. Nie jest to kooperacja na papierze, ale w rzeczywistości. Współpracujemy też z aglomeracją śląską. Metropolia tworzy wartość dodaną dla każdego - powiedział mer miasta Bucza.

Podziękowania dla Polski

O tym, jak ważny jest sprawnie działający samorząd dla całego państwa mówił natomiast Oleksandr Kodola, mer Niżyna (obwód czernihowski). 

- Jesteśmy położeni blisko granicy z Rosją i Białorusią. Przeżyliśmy groźbę okupacji, ale udało nam się przetrwać. Samorząd jest głównym elementem bezpieczeństwa państwa. W listopadzie 2023 r. w wyniku decyzji władz centralnych straciliśmy ponad 40 procent środków budżetowych. A przecież pieniądze zainwestowane w gminę wracają do ludzi. Z kolei, w marcu 2022 r. nie czekając na to, co powie nam rząd zdobyliśmy 2 milionów euro grantu na termomodernizację. Ukraina będzie wtedy mocna, kiedy silne będą samorządy - zaznaczył mer Niżyna.

Z kolei Andrii Deliatynchuk, mer Jasini (obwód zakarpacki) mówił, że gmina wiejska, którą reprezentuje, już korzysta z programów unijnych Interreg, wzmacniających zrównoważony rozwój obszarów przygranicznych. 

- Musimy wymieniać się doświadczeniem z krajami europejskimi. Potrzebujemy też kształcić nasze zespoły ludzkie i urzędników. Kluczowe jest, aby to partnerstwo odbywało się na zasadach równości. Jesteśmy otwarci na zarówno “twarde”, jak i “miękkie” projekty. Dziękuję narodowi polskiemu za dotychczasowe wsparcie. Mam nadzieję, że już niedługo Ukraina zasiądzie przy jednym, europejskim stole - dodał Andrii Deliatynchuk.

Dariusz Szymczycha, pierwszy wiceprezes Polsko-Ukraińskiej Izby Gospodarczej, zapowiedział, że lada dzień ma być podpisana umowa między Bankiem Gospodarstwa Krajowego a Komisją Europejską dotycząca wsparcia finansowego miast ukraińskich, liczących do 250 tysięcy mieszkańców. Będą one mogły skorzystać z niskooprocentowanych kredytów na 15 lat na różnego rodzaju inwestycje typu “city utilities”. Z listy projektów wyłączone będzie budownictwo mieszkaniowe. W udzielanych kredytach 30 procent będzie miało formę grantu. Do rozdziału pieniędzy będą wytypowane trzy banki ukraińskie.  

Polsko-ukraińskie forum samorządowe w Gdańsku zakończyło podpisanie listu intencyjnego o współpracy pomiędzy gminą Ratne (Ukraina) a gminą Bonares (Hiszpania).

_{fot. Dominik Paszliński/gdansk.pl}

Więcej o URC 2026

W ramach Ukraine Recovery Conference 2026 gościć będą w Gdańsku przedstawiciele prawie 70 państw, najważniejszych instytucji międzynarodowych oraz biznesu. Swój przyjazd na konferencję zapowiedzieli m.in.: Ursula von der Leyen - przewodnicząca Komisji Europejskiej; Valdis Dombrovskis - wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej ds. gospodarczych; Marta Kos - komisarz UE ds. rozszerzenia; kanclerz Niemiec Friedrich Merz, prezydent Litwy Gitanas Nausėda, premier Holandii Rob Jetten; premier Austrii Christian Stocker; premier Czech Andrej Babiš, premier Słowacji Robert Fico i premier Estonii Kristen Michal.

W programie wydarzenia, które odbędzie się w halach Międzynarodowych Targów Gdańskich AmberExpo na Letnicy, są rozmowy o odbudowie Ukrainy, bezpieczeństwie i inwestycjach, ale także podpisanie około 200 umów oraz dziesiątek porozumień samorządowych

Przed Gdańskiem gospodarzami Konferencji na rzecz Odbudowy Ukrainy były: szwajcarskie Lugano (2022), Londyn (2023), Berlin (2024) i Rzym (2025).

fot. Dominik Paszliński/gdansk.pl