Ponad 2 tysiące osób z blisko 70 państw świata odwiedziło 25 i 26 czerwca AmberExpo w Gdańsku, aby uczestniczyć w Ukraine Recovery Conference 2026. Wielka geopolityka zawitała do naszego regionu, dlatego kluczowe pytanie brzmi: co to oznacza dla Pomorza?

Cud odbudowy

- Mieszkańcy Gdańska pokazali, że solidarność to nie tylko historia, ale i charakter - powiedziała podczas ceremonii otwarcia Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen.

- Ci z was, którzy już wczoraj spacerowali po Gdańsku, a także ci, którzy będą mieli okazję zrobić to dzisiaj, mogą zobaczyć, co oznacza cud odbudowy - mówił Premier Polski Donald Tusk pierwszego dnia UCR 2026.

Te słowa mają szczególny wymiar z perspektywy Pomorza. Odwiedzający stoisko Gdańska goście często pytali o to, jak zniszczone w 90% podczas II Wojny Światowej miasto, mogło podnieść się z ruin i zostać gospodarzem URC 2026. To nie tylko kwestia świetnej infrastruktury targowej. To symbol tego, że odbudowa z popiołów jest możliwa, a jej fundamentem zawsze jest silna społeczność lokalna.

Droga dwukierunkowa

Chociaż region metropolitalny, Pomorze i Polska posiadają cenne know-how, które będzie niezbędne do odbudowy Ukrainy po zakończeniu konfliktu, to wiele możemy się nauczyć od samych Ukraińców. To, że na bieżąco potrafią rozwiązywać problemy związane z ciepłownictwem i energetyką było częstym tematem rozmów podczas paneli. Zwłaszcza technologie bazujące na interkonektorach oraz magazynowaniu energii wielokrotnie przewijały się podczas debat. Podczas ostatniej zimy niedociągnięcia energetyczne i ataki rosyjskie na infrastrukturę energetyczną i ciepłowniczą spowodowały poszukiwania nowych rozwiązań. W momencie, gdy Pomorze realizuje ambitne przedsięwzięcia w kwestiach dywersyfikacji i zabezpieczenia energetycznego, takie ekstremalne doświadczenia mogą być cenną lekcją.

Nie zaskakuje już nikogo kreatywność technologiczna Ukraińców. Zmuszeni do wieloletniego udziału w wojnie, szukają tanich rozwiązań technologicznych na polu bitwy. Drony produkowane przez Ukrainę cieszyły się olbrzymim zainteresowanie zwiedzających, którzy podkreślali prostotę i oszczędność w wykonaniu przy wysokiej efektywności bojowej.

Co może zaoferować nasz region? Oprócz wspomnianych rozwiązaniach energetycznych i ciepłowniczych posiadamy jeszcze know-how w kwestii kooperacji międzysamorządowej. European Alliance of Cities and Regions for the Reconstruction of Ukraine w swoim oświadczeniu stwierdza jak ważne są - polityka regionalna i dobre zarządzanie. Samorządy będą kluczowe na drodze do odbudowy i potencjalnego dołączenia do Unii Europejskiej. Podobnie jak w przypadku Polskiej akcesji, ulepszenie funkcji administracyjnych i fiskalnych samorządów i dopasowanie ich do wymogów unijnych będzie jednym z warunków, z którymi będą musieli  zmierzyć się Ukraińscy włodarze. Doświadczenie pomorskich gmin w pozyskiwaniu funduszy unijnych, termomodernizacji budynków, budowie zrównoważonego transportu czy nowoczesnej gospodarce odpadowej to towar deficytowy. Partnerstwa typu miasto-miasto to najszybsza droga, aby pomóc ukraińskim gminom dostosować się do unijnych standardów. Nasze błędy i sukcesy z ostatnich 20 lat transformacji to ich mapa drogowa.

- Najważniejszy dla mnie jest wymiar samorządowy i wspaniałe jest to jak wiele możemy się od siebie uczyć wzajemnie - powiedziała Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, zarazem dziękując mieszkańcom miasta „za wyrozumiałość, ale też za atmosferę, którą tworzą”. Temat atmosfery sprzyjającej dobremu biznesowi pojawiał się w kuluarach konferencji, głównie ze strony partnerów zagranicznych.

- To tworzą mieszkańcy - zaznaczyła Prezydent Dulkiewicz.

Emocje w tle

W dniach poprzedzających URC pojawiały się słowa o ochłodzeniu relacji pomiędzy Polską i Ukrainą z powodu nierozwiązanych kwestii czystek etnicznych wykonywanych na Polakach w latach 40-tych ubiegłego wieku, czyli ludobójstwa na Wołyniu. I choć nie był to łatwy czas dla rozmów pomiędzy naszymi krajami, to w kwestii biznesu można nazwać URC sukcesem.

- Emocje mijają nawet jeżeli są bardzo uzasadnione. Biznes i tak będzie dobrze działał - powiedział poseł KO Paweł Kowal i dodał - Relacje polsko-ukraińskie zawsze będą w emocjach, ale sprawy będą szły. Mamy wspólną granicę, mamy 14 mld euro eksportu na Ukrainę. Szczególnie jeżeli chodzi o produkty spożywcze.

Według danych podanych przez organizatorów podczas URC podpisano około 200 umów na łączną kwotę około 10 mld euro. Ponadto, pojawiło się około 7 tysięcy publikacji na temat konferencji, które dotarły do 50 milionów ludzi, jak podała Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz. Warto też zwrócić uwagę jak wiele ważnych osób odwiedziło nasz region przez ostatnie dwa dni:

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, Przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa, Komisarz ds. Ekonomii UE Valdis Dombrovskis, Kanclerz Niemiec Friedrich Merz, Premier Czech Andrij Babis, Prezydent Litwy Gitanas Nauseda, Prezydent Bośni i Hercegowiny Denis Becirovic, Premier Albanii Edi Rama, Premier Bułgarii Rumen Radev, Premier Estonii Kristen Michal, Premier Finlandii Petteri Orpo, Premier Łotwy Andris Kulbergs, Premier Ukrainy Julija Swyrydenko oraz wielu innych dygnitarzy.

Z perspektywy gospodarczej układ sił pokazuje, że dzięki portom w Gdańsku i Gdyni oraz doskonałemu skomunikowaniu z resztą kraju i Europy, metropolia staje się kluczowym hubem logistycznym dla tego procesu.

Dla pomorskich samorządów to jasny sygnał: musimy tworzyć w naszych gminach sprzyjający klimat dla biznesu. Mowa o uzbrajaniu terenów inwestycyjnych pod centra logistyczne i magazynowe oraz wspieraniu naszych lokalnych firm - od branży budowlanej po transportową - w wejściu w łańcuchy dostaw dla międzynarodowych konsorcjów, które już teraz dzielą się ukraińska odbudowa.

Razem silniejsi

Wnioski z dwóch dni URC 2026 są jednoznaczne. Złudzeniem jest jednak myślenie, że pojedyncza, średniej wielkości gmina z pomorza wygra wielomilionowy przetarg na odbudowę infrastruktury w obwodzie kijowskim czy lwowskim. Duzi gracze grają w wyższej lidze.

To właśnie tutaj pojawia się potężna rola dla OMGGS. Naszym zadaniem na najbliższy czas powinna być silna synergia. Sieciowanie lokalnego biznesu, tworzenie metropolitalnej bazy kompetencji firm i ekspertów samorządowych gotowych do działania na Ukrainie, a także wspólne staranie się o środki z funduszy międzynarodowych.

Konferencje mają to do siebie, że trwają krótko. Goście wyjadą z Gdańska, ale geografia i szanse gospodarcze zostaną. To, czy Pomorze wykorzysta ten moment, zależy teraz od naszych urzędów i współpracy ponad podziałami administracyjnymi.